Medya Çalışmaları

574

Medya Çalışmaları

Teoriler ve Yaklaşımlar

Dan Laughey

Televizyon, internet, telefon, radyo, sinema, müzik, dergi ve gazetelerimiz var; bu, buzdağının yalnızca görünen yüzü. Bu kitapta, medya çalışmalarındaki tüm kilit konu ve tartışmalar canlı ve anlaşılır bir üslupla ele alınıyor. Küresel medya şirketleri, tüketici gücü, medyanın etkilerine ilişkin yaklaşımlar, ünlüler, habercilik ve yeni medyanın bütün temel özellikleri hakkında bilgiler içeren kitap; gözetimden simülasyona, medya türlerinden toplumsal cinsiyete, ekonomi politikten postmodernizme bütün medya konuları üzerine yoğunlaşıyor.

Medya Etkileri

Her ne kadar izledikleri, duydukları ya da okudukları şeylerden etkilenip etkilenmedikleri sorulduğunda bunu itiraf etmekten çekiniyor olsalar da, medyanın insanların duygu ve düşünceleri üzerinde etkili olduğuna inanılır. Sağlıksız etkilerine karşılık olarak, hemen bütün medya sağlayıcıları insanlara istedikleri şeyi verdiklerini, kamu yararına hizmet ettiklerini, yaygın beğeni algısının ihtiyaçlarını karşıladıklarını, topluma ayna tuttuklarını belirtir. Ne var ki, medyanın insanların büyük çoğunluğunun sevdiği, sevmediği, söylediği ve yaptığı şeyleri yansıttığı yönündeki bu argüman birilerinin kendi borusunu öttürmesi anlamına gelir. Halkın içinde bulunduğu haleti ruhiye gazete manşetlerinde ya da televizyon bültenlerinde değil, gerçek insanların örnek temsillerinden yararlanan genel kamuoyu yoklamalarında görülür.

Gerçek şu ki, kamuoyunu –duygu, beğeni ve halleri- ölçümlemek oldukça güçtür; çünkü fazlasıyla dipsiz, genellikle bölüntülü ve daima öngörülemezdir.

Medya Okuryazalığı

Okuryazarlık, her türden şeyi söylemeyi ve yapmayı öğrenmektir –ve tabii artık en az diğerleri denli iyi bir medya tüketicisi olmayı öğrenmektir. Masum genç beyinler televizyonlar aracılığıyla gündelik hayatımıza dâhil olan medyanın açık şiddetinden sakınılmalı, korunmalı, arındırılmalıdır. Ne var ki, medya okuryazarlığı yaklaşımları bunun tam tersini salık verir. Medya artık ahlâki bir tehdit değil, eğitsel bir araçtır.

Medya okuryazarlığı, medyayı eleştirel izleme, okuma ya da tüketme ile sınırlı değildir. Bunların yanı sıra, yaratma, üretme, yönetme, yazma ve düzeltme gibi yeterlikleri de işaret eder. Medya okuryazarlığı, çözümlemek kadar yapmakla da ilgilidir.

Kültür Endüstrileri

Medya; edebiyat, tasarım, tiyatro, müzeler, reklamcılık, yayıncılık ve sairin yanı sıra –türlü maskeler altında- kültür ve yaratım endüstrilerinde de yer bulur. Nadiren endüstriyel olarak betimleniyor olsa da, medya tıpkı çelik, petrol, ulaştırma ve inşaat gibi geleneksel endüstrilerle aynı kapitalist ekonomik süreçleri işletir. Marksist ekonomi politikacıların medya üretim ve tüketimini yöneten temel ilke olarak kapitalizmi işaret etmelerinin nedeni budur.

Postmodernizm

Postmodernizm, özgün bir gerçeklik olduğu ve bunun temsil yöntemlerinin bulunduğu yönündeki düşünceyi reddeder. Bir başka deyişle, postmodernizm dışarıda gerçek bir dünya olduğu ve bunun medya ve diğer kültürel formlar tarafından temsil edilebildiği varsayımını hiçe sayar. Tersine, postmodern kültür; temsili gerçekliğin medya doyumlu imge, simülasyon ve nostalji bulutunda yitimi dolayısıyla ortaya çıkar. Postmodernizmi açıklayan tek ve basit bir tanım yoktur. Daha çok gizemli geçmişler, belirsiz gelecekler, medya tüketiciliği, medya okuryazarlığı, teknolojik gelişme, küreselleşme ve daha birçok şeyle ilgilidir.

Gözetim Toplumu

Fransız filozof Michel Foucault’nun çalışmaları, ‘gözetim toplumu’ kavramına son derece önemli bir katkı sunmuştur. Foucault’nun gözetime ilişkin düşünceleri daha çok söylem ve güç kuramıyla bağıntılanır.

Foucault’ya göre, egemen gözetim toplumu modeli, İngiliz sosyal reformist Jeremy Bentham’ın on sekizinci yüzyılın son çeyreğinde kurguladığı ‘panoptikon’ modelidir. Foucault panoptik gözetim mekanizmasının hapishane duvarlarını aşıp kendi demesiyle, ‘disiplin toplumuna’ değin genişlediğini belirtir.

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.